Friday, 05/03/2021 - 10:23|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Lục Ba

Vận dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong dạy học Sinh học ở trường Trung học cơ sở Lục Ba

     Phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố quan trọng và ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào tạo. Một phương pháp giảng dạy khoa học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để giáo viên và học sinh phát huy hết khả năng của mình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức, phát triển tư duy, sẽ làm thay đổi vai trò của người thầy đồng thời tạo nên sự hứng thú, say mê và sáng tạo của người học.

       Bức tranh chung về phương pháp giảng dạy tại các cấp học của chúng ta hiện nay là tập trung vào kỹ năng tư duy phân tích, nghĩa là dạy cho người học cách hiểu các khái niệm, thảo luận theo phương pháp định sẵn, loại bỏ những hướng đi không đúng, tìm ra câu trả lời đúng nhất. Thậm chí, nhiều nơi phương pháp thuyết trình (thầy giảng, trò ghi) vẫn chiếm ưu thế, nhiều giáo viên chưa chú trọng đến việc giới thiệu, yêu cầu học sinh phải tham khảo những tài liệu gì. Phương pháp giảng dạy này đã làm mất đi ở các em khả năng tư duy sáng tạo.

       Hậu quả của phương pháp giảng dạy cũ dẫn đến sự thụ động của học sinh trong việc tiếp cận tri thức, ngại đọc tài liệu, ngại tranh luận, thiếu khả năng thuyết trình, lười tư duy và thiếu tính sáng tạo trong tư duy khoa học.

       Từ thực tế trên cho thấy, để nâng cao chất lượng đào tạo, việc đổi mới phương pháp giảng dạy là việc làm cấp thiết. Một trong những phương pháp có nhiều ưu điểm và vận dụng tốt vào quá trình giảng dạy môn Sinh học ở Trường Trung học cơ sở hiện nay đó là phương pháp “Bàn tay nặn bột”(BTNB). Phương pháp dạy học này luôn coi học sinh là trung tâm của quá trình nhận thức, chính các em là người tìm ra câu trả lời và lĩnh hội kiến thức dưới sự giúp đỡ của giáo viên. Mục đích của phương pháp BTNB là tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá, yêu và say mê khoa học của học sinh. Phương pháp BTNB cho thấy cách thức học tập của học sinh là tò mò tự nhiên, giúp các em có thể tiếp cận thế giới xung quanh mình qua việc tham gia các hoạt  động nghiên cứu tìm tòi. Hướng đổi mới này không những nâng cao hiệu quả dạy học môn Sinh học mà còn phù hợp với xu hướng đổi mới phương pháp dạy học và yêu cầu đào tạo con người trong giai đoạn hiện nay.

       Với những lí do trên, tôi đã chọn sáng kiến: “Vận dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong dạy học Sinh học ở trường Trung học cơ sở Lục Ba”.

       Bản thân tôi đã thực nghiệm và tổ chức một số hoạt động nhằm áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột vào thực tiễn. Cụ thể như:

      1. Tổ chức chuyên đề, trao đổi kiến thức về phương pháp Bàn tay nặn bột với giáo viên cùng tổ chuyên môn trong nhà trường.

       2. Vận dụng phương pháp Bàn tay nặn bột vào giảng dạy môn Sinh học ở trường THCS Lục Ba.

         Từ thực tế giảng dạy khi áp dụng phương pháp này tôi nhận thấy:

         + Phương pháp đưa ra dễ hiểu, học sinh tiếp thu bài khá nhanh. Các em học sinh hiểu bài, tham gia tích cực vào các hoạt động học tập.

       +  Phương pháp này còn giúp học sinh tăng cường khả năng phát triển tư duy lôgic, trí tưởng tượng, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo thực hành, vốn ngôn ngữ khoa học, kèm theo sự vững vàng trong lập luận, giúp các em yêu thích môn học và học tập tiến bộ hơn.

        + Nâng cao năng lực tự học của học sinh.

       Đối với giáo viên: Thông qua chuyên đề, dự giờ, chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp, giáo viên thấy được những đặc điểm ưu việt của phương pháp Bàn tay nặn bột, nắm được quy trình áp dụng phương pháp này trong giảng dạy môn Sinh học cũng như các môn Khoa học thực nghiệm khác(như Vật lý, Hóa học), từ đó áp dụng vào giảng dạy hàng ngày nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

       * Kết quả đạt được:  

       Để có kết quả đối chứng, trước khi tiến hành dạy thực nghiệm đối với học sinh, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng lớp. Tôi lựa chọn lớp thực nghiệm là lớp 6A, lớp đối chứng là lớp 6B nhằm đánh giá chất lượng ban đầu các khối lớp

       * Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm ở hai lớp 6A và 6B của trường THCS Lục Ba năm học 2016 - 2017 như sau:

                        BẢNG THỐNG KÊ KẾT QUẢ TRƯỚC THỰC NGHIỆM

Lớp

Số

HS

Điểm giỏi

Điểm khá

Điểm TB

Điểm yếu

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

6A

24

4

16,7

7

29,2

11

45,8

2

8,3

6B

23

4

17,4

6

26,1

12

52,2

1

4,3

      Qua kết quả khảo sát tôi thấy chất lượng của hai lớp trong cùng một khối tương đương nhau, sự chênh lệch giữa trình độ hai lớp là không đáng kể.

* Sau khi triển khai sáng kiến:

       Sau thời gian nghiên cứu và đưa vào áp dụng thực tiễn thực hiện giảng dạy bằng phương pháp Bàn tay nặn bột, tôi kiểm tra học sinh một bài tổng hợp(Bài kiểm tra học kỳ II) để đánh giá chung. Qua khảo sát, tôi thấy rằng chất lượng khi áp dụng các biện pháp giảng dạy đã nêu đã góp phần nâng cao chất lượng đại trà của học sinh. Tôi đã thống kê hai kết quả của lớp thực nghiệm (lớp 6A) và lớp đối chứng (lớp 6B) cuối học kỳ II năm học 2016 - 2017  như sau:

                          BẢNG THỐNG KÊ KẾT QUẢ SAU THỰC NGHIỆM

Lớp

Sĩ số

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

Lớp thực nghiệm

24

7

29,2

8

33,3

9

37,5

0

0

Lớp đối chứng

23

4

17,4

7

30,4

11

47,8

1

4,2

           Nhìn vào bảng trên cho thấy chất lượng tiết dạy có áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột cao hơn hẳn so với tiết dạy không áp dụng phương pháp này. Với đề bài như nhau, tôi thấy chất lượng của lớp 6A cao hơn hẳn chất lượng của lớp 6B. Cụ thể khi chấm bài lớp 6A, tôi thấy bài làm của các em rất rõ ràng, ít sai sót thể hiện được sự nắm vững tri thức và biết vận dụng những điều đã học trong bài làm của mình. Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá, giỏi tương đối cao.

Một số hình ảnh minh họa khi áp dụng sáng kiến 

Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 6
Hôm qua : 21
Tháng 03 : 80
Năm 2021 : 1.418